هر ساله در تاریخ ۱۷ ژوئن روز جهانی مبارزه با بیابان‌زایی و خشکسالی گرامی داشته می شود.

به گزارش سایت خبری محیط زیست ایران (IENA)، بیابان‌زایی و خشکسالی، مشکلات زیست‌محیطی با ابعاد جهانی هستند زیرا بر همه مناطق جهان تأثیر می‌گذارند و برای رسیدگی به آنها به‌ویژه در آفریقا، اقدام مشترک جامعه بین‌المللی ضروری است.

هر ساله در ۱۷ ژوئن، جهان روز مبارزه با بیابان‌زایی و خشکسالی را گرامی می‌دارد. این روز ویژه که در سال ۱۹۹۴ توسط سازمان ملل متحد نامگذاری شد، با هدف افزایش آگاهی در مورد بیابان‌زایی، تخریب زمین و خشکسالی تعیین شده است.

بیابان‌زایی فرآیند تخریب زمین در مناطق خشک است. حدود ۴۰ درصد از زمین‌های زراعی جهان در حال حاضر تحت تأثیر این فرآیند قرار گرفته‌اند. در عین حال، خشکسالی دوره‌های طولانی کمبود آب است که به حیوانات، گیاهان و انسان‌ها آسیب می‌رساند.

تخمین زده می‌شود که تا سال ۲۰۵۰ میلادی ۷۵ درصد از جمعیت جهان با خشکسالی و کمبود آب مواجه خواهند شد. با چنین چالش‌های فزاینده‌ای، کنوانسیون سازمان ملل متحد برای مبارزه با بیابان‌زایی (UNCCD) در تلاش است تا ۱.۵ میلیارد هکتار از زمین‌های تخریب‌شده در سطح جهان را احیا کند.

«مراتع»، از گسترده‌ترین و در عین حال نادیده گرفته‌شده‌ترین اکوسیستم‌های جهان هستند. این اکوسیستم‌ها با پوشش بیش از نیمی از سطح زمین، نقش حیاتی در امنیت غذایی، چرخه آب، حفاظت از تنوع زیستی و تاب‌آوری اقلیمی ایفا می‌کنند. این پوشش گیاهی از زندگی حدود ۲ میلیارد نفر در سراسر جهان از جمله بسیاری از دامداران و مردم بومی حمایت می‌کند.

علت اصلی بیابان‌زایی، از دست دادن بیشتر پوشش گیاهی است. این پدیده تحت تأثیر عوامل متعددی به تنهایی یا ترکیبی، شامل خشکسالی، تغییرات اقلیمی، شخم زدن برای کشاورزی، چرای مفرط و جنگل‌زدایی برای تامین سوخت یا مصالح ساختمانی قرار می‌گیرد. افزایش بیابان‌زایی همچنین باعث افزایش مقدار شن و گرد و غبار آزاد شده‌ای می‌شود که باد می‌تواند با خود ببرد و در نهایت منجر به طوفان شود. گرد و غبار و طوفان‌های شن می‌توانند تأثیر منفی بر آب و هوا داشته باشند که به نوبه خود می‌تواند بیابان‌زایی را تشدید کند.

به گزارش سایت اطلاع رسانی سازمان ملل، در سال جاری (۲۰۲۶) به مناسبت روز جهانی مقابله با بیابان‌زایی و خشکسالی، مراتع در مرکز توجه جهانی قرار گرفته‌اند. این روز که با شعار «مراتع: شناخت. احترام. احیا» گرامی داشته می‌شود، خواستار شناخت بیشتر ارزش اقتصادی، اکولوژیکی و فرهنگی مراتع، احترام به متولیان سنتی آنها و سرمایه‌گذاری قوی‌تر در احیای مراتع تخریب‌شده است.

تا حدود نیمی از مراتع جهان تخریب شده یا در معرض خطر هستند و این وضعیت،‌ عواقب جدی برای امنیت غذایی و آب، تنوع زیستی، تاب‌آوری اقلیمی و معیشت روستایی دارد. با این حال، مسیرهای مناسبی برای اقدام در حال حاضر وجود دارد. سرمایه‌گذاری در مدیریت پایدار زمین و آب، بهبود آمادگی در برابر خشکسالی و احیای مراتع به رهبری جامعه، می‌تواند به ایمن‌سازی این مناظر و افرادی که به آنها وابسته هستند، کمک کند.

به گزارش genevaenvironmentnetwork، از طریق روز بیابان‌زدایی و خشکسالی ۲۰۲۶، از کشورها و جوامع دعوت می‌شود تا:

_ سهم اقتصادی مراتع در اقتصاد ملی و منطقه‌ای، نقش آنها در حفظ تنوع زیستی و حیات وحش و مزایای متعدد آنها از تنظیم چرخه آب گرفته تا ذخیره کربن را به رسمیت بشناسند.

_ به دامداران، مردم بومی و جوامع محلی که تحرک، سیستم‌های حکمرانی مرسوم و دانش بوم‌شناختی آنها برای حفظ سلامت و بهره‌وری این پوشش گیاهی ضروری است، احترام بگذارند.

_ مراتع را با سرمایه‌گذاری در مدیریت پایدار زمین و آب، تقویت حکمرانی، بهبود آمادگی در برابر خشکسالی و حمایت از تلاش‌ها، احیا کنند.

به گفته کارشناسان، زمین سالم برای اقتصادها و جوامع پررونق ضروری است. این زمین از کشاورزی پشتیبانی می‌کند، غذا را تأمین می‌کند و به امنیت آب و آب و هوا کمک می‌کند. با این حال، هر دقیقه، زمینی معادل مساحت چهار زمین فوتبال به دلیل تخریب از بین می‌رود و این امر منجر به از دست رفتن تنوع زیستی، افزایش خطرات خشکسالی و آوارگی جوامع می‌شود. اثرات جهانی آن نیز شامل افزایش قیمت مواد غذایی، بی‌ثباتی و مهاجرت اجباری است.

در چنین شرایطی در برخی کشورها مانند سومالی، خانواده‌ها به دلیل خشکسالی با انتخاب‌های دشواری روبرو هستند. پس از چندین فصل بارندگی کم، بسیاری از خانواده‌ها محصولات کشاورزی و دام خود را از دست داده‌اند و مجبور شده‌اند خانه‌های خود را در جستجوی غذا و کمک ترک کنند. در پناهگاه‌های موقت، خانواده‌ها از هم جدا می‌شوند. زنان و کودکان برای کمک به شهرها می‌روند، در حالی که مردان برای محافظت از اموال باقی مانده خود در خانه می‌مانند.

به گزارش wilderness-society، احیای زمین چیزی بیش از یک راه حل برای مشکلات زیست محیطی است. این فرصتی برای دستیابی به مزایای بی‌شماری از جمله ایجاد شغل، بهبود امنیت غذایی و آبی و اقتصادی مقاوم‌تر است. با نزدیک شدن به سال ۲۰۳۰، نیاز به احیای زمین در مقیاس بزرگ بسیار مهم است. احیای زمین به معنای ایجاد آینده‌ای است که در آن اقتصادها قوی، اکوسیستم‌ها شکوفا و جوامع ایمن باشند.

در روز جهانی مقابله با بیابان‌زایی و خشکسالی، باید متعهد به اقدام شویم. با سرمایه‌گذاری در احیای زمین، می‌توانیم فرصت‌های لازم برای آینده‌ای پایدار و تاب‌آور را ایجاد کنیم.

منبع:ایسنا

انتهای پیام